Włocławski Klubu Wodniaków PTTK - strona kajakowa

Szlak kajakowy - rzeka Bug

Bug - opis orientacyjny

Krótka charakterystyka szlaku: rzeka o charakterze nizinnym, o długości 772 km, z czego prawie 200 km znajduje się na Ukrainie, następnie na długości 363 km Bug jest rzeką graniczną między Polską a Ukrainą i Białorusią, ostatnie 224 km znajdują się w całości na terenie Polski; organizacja spływu na odcinku granicznym wymaga uzgodnień ze Strażą Graniczną, spływ wiąże się z różnymi ograniczeniami (typu np. zakaz biwakowania bezpośrednio przy rzece czy zakaz pływania na odcinku Terespol - Brześć), dlatego na tym odcinku warto wziąć udział w imprezie zorganizowanej przez środowisko lubelskich i zamojskich kajakarzy, którzy robią też spływy na Ukrainie; na całej trasie praktycznie nie ma przeszkód, jeśli nie liczyć kilku zwalonych drzew i progów na odcinku granicznym; brzegi początkowo na odcinku granicznym grząskie (rzeka płynie przez lessy i jarem wyrzeźbionym w miękkiej kredzie), dalej dno i brzegi piaszczyste; na polskim odcinku w korycie liczne zadrzewione wyspy; od Niemirowa Bug stanowi szlak żeglugowy, oznakowany tyczkami i tablicami z kilometrażem; woda czysta; nurt w górnym biegu niezbyt silny, na odcinku od Niemirowa dość mocny, umożliwiający płynięcie nawet z prędkością 8 km na godzinę; o dogodne miejsca biwakowe dla większej grupy (z szerokim piaszczystym dostępem do wody, w pobliżu lasu) nie jest łatwo, dlatego w opisie polskiej części zasygnalizowano najciekawsze.

Położenie: jedna z głównych rzek Polski, kolejne krainy, które przecina, to Wyżyna Podolska, Wyżyna Zachodniowołyńska, Polesie, Nizina Południowopodlaska, Nizina Środkowomazowiecka; dopływ Narwi.
Odcinek dostępny dla kajaka: Gołębie - Serock(584 km)
Odcinek przepłynięty (data spływu): Gołębie – Różanka (Gołębie - Wola Uhruska czerwiec 2004, ujście Uherki – Różanka kwiecień - maj 2017), Niemirów – Serock (Borowe - Serock maj 2002, Niemirów – Wywłoka lipiec 2010).

Informacje o przepłyniętym odcinku:
Ilość dni płynięcia: Gołębie - Różanka: 9 dni; Niemirów – Serock: 7 – 8 dni
Trudność: ZWA
Uciążliwość: U 1
Malowniczość:**, na znacznych odcinkach dolnego biegu ***

Orientacyjny kilometraż - przeszkody i ciekawostki:

621,5
Gołębie (l), północny kraniec wsi, we wsi d. zespół dworski
611,7
Kryłów (l), ruiny zamku, ruiny zespołu pałacowego Horodyskich, figura św. Jana Nepomucena z XVIII w., w odległości 2,5 km na zachód figura św. Mikołaja przy źródełku mającym opinię cudownego
601,5
Kosmów (l)
581,6
Czumów, pałacyk z XIX w. na skarpie
577,4
Gródek, most kolejowy
575,4
ujście rzeki Huczwy (l.), w pobliżu zbiegu rzek grodzisko, utożsamiane z dawnym grodem Wołyń
569,9
Husynne
562,9
Strzyżów (l), pałac z XVIII - XIX w., zabytkowa cukrownia z XIX w., kościół - d. cerkiew
549,1
Zosin, most
547,9
zakole rzeki, najdalej na wschód wysunięty punkt Polski
547,7
Uściług (p), ujście rzeki Ług z prawej, ukraińskiej strony
544,5
Łuszków (l)
538,4
Horodło (l), barokowy kościół d. dominikanów, drewniana cerkiew greckokatolicka, kościół polskokatolicki, grodzisko z pozostałościami zamku, posągi lwów z d. zamku stoją na rynku; za miastem kopiec - pamiątka Unii Horodelskiej z 1413 r.
533,3
Bereźnica (l)
529,4
Matcze (l)
514,6
Starosiele (l)
511,5
Dubienka (l), zabytkowe kościół i cerkiew
499,9
Uchańka (l), ciekawa drewniana zabudowa, kopiec ku czci T. Kościuszki, na polu stoczonej w 1792 r. bitwy pod Dubienką
493,3
Husynne (l)
476,3
Dorohusk (l), most kolejowy, pod nim niebezpieczny próg – przenoska; dalej most drogowy z przejściem granicznym; w miejscowości pałac Suchodolskich z XVIII w., kościół neogotycki
463,5
Świerże (l), kościół neogotycki i ciekawy park
460,5
Hniszów (l), zabytkowy park z dębem Bolko
445,0
Siedliszcze (l); była tu dawniej rezydencja Rzewuskich…
444,0 »
ujście rzeki Uherka z lewej strony, za nim wieś Uhrusk, w której warto zwiedzić cerkiew i kościół
438,0
Wola Uhruska (l)
417,0
Zbereże (l), dogodne miejsce na postój po minięciu widocznych masztów telefonii i radiostacji placówki Straży Granicznej
408,5
Wołczyny, łąka przy rzece w pn. części wsi, dobre miejsce na postój (l); stąd najbliżej do położonego wśród lasów w oddaleniu kilku kilometrów od rzeki miejsca pamięci na terenie dawnego obozu zagłady w Sobiborze
399,0
Sobibór, wieś (l), w niej zespół ciekawej drewnianej zabudowy z ozdobnymi wycinanymi obramowaniami okien, okiennicami i szczytami
395,2
trójstyk granic Polski, Ukrainy i Białorusi, oznaczony obeliskami na brzegach; w pobliżu wieś Dubnik
390,7
pozostałości dawnego mostu kolejowego
389,5
Orchówek, miejsce lądowania (l), kilkaset metrów stąd nad starorzeczem miejsce odpoczynku, wiata, nad starorzeczem także kościół barokowy
385,5 »
ujście Włodawki (l), wkrótce za nim wodowskaz we Włodawie; można stąd udać się do miasta, gdzie warto obejrzeć d. synagogę z XVIII w. (obecnie muzeum), cerkiew, czworoboczne jatki na rynku i świetny barokowy kościół
382,0
Suszno (l)
375,4
Różanka, zadaszenie na l. brzegu; na skarpie resztki pałacu Zamoyskich, warto też zobaczyć park krajobrazowy, ruiny zabudowań folwarcznych i kościół neogotycki
223,0
Niemirów (p), dogodne miejsce do rozpoczęcia spływu przy promie linowym, około 50 m od promu przy drodze dogodne miejsce na biwak wśród wysokich topól; w Niemirowie warto zobaczyć klasycystyczny kościół z ciekawymi stiukami i nagrobek Ignacego Pieńkowskiego na cmentarzu z płaskorzeźbą Ksawerego Dunikowskiego; kilkaset metrów powyżej promu granica Polski z Białorusią
221,5
Gnojno (l), we wsi kościół murowany i ruiny cerkwi
217,5
Sutno (p)
214,8
Wajków (p)
213,8
Serpelice (l), ośrodek wypoczynkowy - stanica wodna z plażą; we wsi Serpelice ciekawe kościół i klasztor kapucynów
208,3
Mielnik (p), wyznaczone pole biwakowe
207,0
Mielnik, miejsce do dobicia u stóp Góry Zamkowej, w pobliżu boiska sportowego; stąd najbliżej do centrum miejscowości, w której warto zobaczyć ruiny kościoła i cerkiewki na Górze Zamkowej oraz zabytkowe cerkiew, cerkiewkę drewnianą na cmentarzu i kościół
206,1
prom linowy "Ziemia Mielnicka"
202,4
rozległa piaszczysta plaża (l), na suchej łączce nad nią możliwy biwak; na lewym brzegu rezerwat przyrody "Zabuże"
196,2
Kolonia Fronołów, most kolejowy
191,5
400 metrów przed mostem drogowym, tuż przed małą wyspą w korycie rzeki, z lewej strony ładne miejsce na biwak na skraju lasu sosnowego; około 200 m drogą w górę rzeki murowana sławojka, zaś w odległych o kilkaset metrów Kózkach sklep i bar
191,1
Kózki, most drogowy, za nim z prawej strony dogodne miejsce na biwak; z tego rejonu warto zorganizować sobie wycieczkę autobusem do Siemiatycz i prawosławnego ośrodka kultu religijnego w Grabarce
189,0
Klimczyce (l)
184,0
Mężenin (l), we wsi zabytkowy dwór; na łagodnym zakolu Bugu w lewo na prawym brzegu dobre miejsce na biwak: wąska, równoległa do rzeki polana porośnięta wysokimi drzewami, na którą najdogodniej wysiąść u jej początku
179,8
Zajęczniki (p)
173,0
Drohiczyn (p), miasteczko wspaniale położone na wysokiej skarpie; dobić można przed przystanią i restauracją z prawej strony lub wcześniej - na miejskiej plaży; zobaczyć warto barokową katedrę w zespole Kurii Diecezjalnej, zespoły klasztorne franciszkanów i benedyktynek, cerkiew z XVIII w. i Górę Zamkową; za Drohiczynem miejsca na biwaki znaleźć można tylko na łąkach z niezbyt wygodnymi wyjściami, wydeptanymi przez schodzące do wodopoju krowy
168,6
Starczewice (p)
166,4
Mogielnica (l), wieś widoczna na ostrym zakręcie w prawo; z prawej za zakrętem rozległa łąka z łagodnym wyjściem
163,0
Tonkiele (p), most drogowy
161,5
Wasilew Szlachecki (l)
159,1
Wirów (l), zabytkowy klasztor prawosławny; na prawym brzegu rozległe błonia
157,5
miejsce na biwak na lewym brzegu z wyjściem na ląd pomiędzy laskami sosnowymi; wewnątrz zakrętu w lewo rezerwat ornitologiczny "Wydma Mołożewska"
154,3
Mołożew (l); za zakrętem w prawo po lewej stronie rezerwat przyrody "Skarpa Mołożewska"
152,0
Gródek (l); we wsi drewniany kościół i sklepy, ale brak dogodnego wyjścia; najlepiej lądować na końcu wsi z lewej strony; wyjście błotniste ale dość obszerne
146,0
Osnówka (p); naprzeciwko wsi na lewym brzegu ładna łąka z długim piaszczystym choć dość stromym wyjściem
144,0
Granne (p); przy wsi na końcu sosnowego lasu dogodne miejsce na biwak
141,0
Wieska (l), Kruzy (p)
137,8
Głody (p)
137,0
Łokcie, przysiółek na prawym brzegu; na lewym brzegu skarpa z sosnowym lasem, tuż za zakrętem w lewo na lewym brzegu bardzo dobre miejsce biwakowe, ze stołem i ławami oraz miejscem na ognisko
134,8
z prawej Wojtkowice-Glinna, na lewym brzegu wieś Kamieńczyk, w niej sklep; lądować w miejscu po dawnym dojeździe do promu
133,0
za laskiem sosnowym z prawej strony możliwe miejsce na biwak
132,3
ujście rzeki Nurzec (p)
130,3
Obryte, wieś na prawym brzegu, dogodne miejsce na biwak, choć w pobliżu zabudowań
128,0
Myślibory, pierwsza z kilku połączonych ze sobą wsi na prawym brzegu; kolejne to Murawskie Nadbużne, Kossaki i Kamianka Nadbużna
123,2
Nur, miasteczko na prawym wysokim brzegu; niedogodne wyjścia na ląd, najlepsze przy końcu miejscowości przy łódkach zacumowanych na prywatnych posesjach; w Nurze są sklepy i bary (niepowtarzalny bar piwny przy rynku!), warto zobaczyć zabudowę miasteczka i kościół
121,6
około 800 metrów przed mostem na lewym brzegu polana wśród olch i wierzb z łagodnym wyjściem - dobre miejsce na biwak i wypad do Nuru; sto metrów poniżej niewielka plaża
120,8
Nur, most drogowy
118,0
Ołtarze-Gołacze (p)
114,8
Zuzela (p), wieś nieco odległa od rzeki, w niej przy ceglanym kościele w drewnianym budynku d. szkoły muzeum lat dziecinnych Prymasa Stefana Wyszyńskiego (tu się urodził)
111,5
Zgleczewo, wieś na wysokiej skarpie na prawym brzegu
110,0
dobre miejsce na biwak przy lesie sosnowym na prawym brzegu ostrego zakrętu rzeki w prawo
108,0
Gąsiorowo (p), za nim przy lesie sosnowym dobre miejsce na postój, mankamentem jest przebiegająca tuż za drzewami szosa
104,5
Rostki Wielkie (p); chcąc zabiwakować trzeba kierować się nie szlakiem żeglownym, ale prawymi odnogami przy wyspach
101,3
dobre miejsce na biwak z piaszczystym wyjściem przed lasem sosnowym na prawym brzegu; w pobliżu wieś Zawisty Nadbużne, graniczące z Małkiną Górną, gdzie są sklepy i restauracja
98,1
wyłączony z eksploatacji most drogowo-kolejowy między Małkinią a Borowem; przy nim w budowie nowy most; w lewo około 6 km do miejsca d. obozu zagłady w Treblince
96,1
Małkinia Mała, most kolejowy
93,5
Glina (p)
87,2
ujście rzeki Brok (p)
82,5
Brok, most drogowy; 500 m wcześniej z lewej strony plaża, na której można lądować w celu udania się do miasta; w mieście interesujący gotycko-renesansowy kościół, klasycystyczny ratusz i wieża d. zamku; przed mostem z p. camping
78,7
na początku zakrętu w prawo z prawej strony ładne miejsce na biwak, wśród wysokich drzew, z szerokim piaszczystym dojściem
76,1
Bojany na wysokim prawym brzegu, z prawej ujście starorzecza - Jeziora Głuchego
73,0
Udrzyn (p)
66,9
Tuchlin (p); na początku wsi dogodne miejsce na wodowanie kajaków - zjazd z szosy do rzeki, ale nie ma tu dość miejsca na biwakowanie
57,7
Wywłoka (l), miejscowość letniskowa w sosnowym lesie
54,2
Szumin, miejscowość nad lewą odnogą Bugu, który tworzy w tym miejscu sporą wyspę
46,0
Brańszczyk (p)
42,5 »
ujście rzeki Liwiec (l)
41,5
Kamieńczyk (l); za wsią dobre miejsce biwakowe na lewym brzegu, ostatnie przed Wyszkowem
34,5
Wyszków, most drogowy, niżej kolejowy, w mieście kościół z XVIII w.
30,0
Deskurów (l); pierwsze od Kamieńczyka dogodniejsze miejsca na biwaki
17,0
Barcice (p)
16,0
Ślężany na lewym brzegu, na prawym Jackowo Dolne; na wyspach możliwość biwakowania
12,0
Popowo Kościelne, nad rękawem starorzecza z prawej kościół neogotycki; u połączenia rzeki ze starorzeczem ośrodek wypoczynkowy
9,0
Kuligów (l); zaczyna być odczuwalna cofka Jeziora (Zalewu) Zegrzyńskiego
0,0 »
ujście Bugu do Narwi, tworzącej tu Jezioro Zegrzyńskie, naprzeciwko Serock (gotycki kościół, klasycystyczny zajazd); na Jeziorze Zegrzyńskim trudno o spokojne miejsce na biwak; w Nieporęcie u wylotu Kanału Żerańskiego odległym o 8 km od Serocka jest camping

Literatura: B. Jastrzębski, Turystyczne szlaki wodne Polski, Warszawa 1960; M. Śleszyński, Polska północno-wschodnia, Przewodnik kajakowy, Białystok 2000; G. Rąkowski, Polska egzotyczna część II, Pruszków 2000; Józef Tworek, Rzeka Bug dla kajakarzy przewodnik, Chełm 2008; Józef Tworek, Kajakiem po Bugu, wyd. II, 2014.
Organizatorzy cyklicznych spływów tym szlakiem: Lubelski Związek Kajakowy, Uczniowski Klub Sportowy "Kiko" w Zamościu, Oddział PTTK we Włodawie