Strona główna » Wiedza kajakowa » Porady kajakowe » Trudność trasy spływu kajakowego

Trudność trasy spływu kajakowego

O trudności szlaku decydują warunki nawigacyjne istniejące na danej rzece. Warunki te wynikają z prędkości nurtu, charakteru koryta rzeki i polegają na istnieniu w nim bystrz, wirów, szypotów, głazów podwodnych i nadwodnych, progów, ostrych zakrętów, zwalonych drzew, zatopionych pni, zaburzeń nurtu itp. Na ocenę trudności zbiorników wodnych i dużych rzek mają wpływ również wielkość otwartego na wiatr akwenu wodnego i łatwość powstawania niebezpiecznych fal, co wiąże się z głębokością danego akwenu.

W celu szybkiego zorientowania Czytelnika w charakterze nawigacyjnym szlaku ustalono skalę trudności w oparciu o międzynarodową klasyfikację trudności szlaków kajakowych. Kwalifikuje ona szlaki jako nizinne (oceniane w skali ZW: ZWA, ZWB i ZWC) oraz górskie (oceniane według skali WW: od WW I do WW VI).

W Polsce występują zasadniczo szlaki o trudności od ZWA do WW I (taką trudność ma większość polskich rzek górskich). Jedynie nieliczne szlaki mieszczą się w skali trudności WW II lub WW III; niemalże nie ma szlaków trudniejszych. Co najwyżej na łatwiejszych szlakach można spotkać miejsca trudniejsze, np. na Bobrze bezpośrednio przed jez. Modrym - WW III.

Skala trudności szlaków

Dostępność Warunki spływu Przykładowe szlaki Międzynarodowa klasyfikacja trudności
Dostępne dla początkujących Małe zbiorniki o wodzie stojącej, na których nie występują duże fale. Rzeki o słabym prądzie. Przeszkody i zjawiska wpływające na trudność szlaku w zasadzie nie występują. Wkra koło Pomiechowa, Jez. Kurzyny na Poj. Brodnickim ZWA - bardzo łatwo
Dostępne dla początkujących Średniej wielkości zbiorniki wodne. Rzeki o dość silnym prądzie, występują przeszkody i zjawiska lekko podwyższające trudność. Brda za Gołąbkiem, Wisła koło Warszawy, Jezioro Nidzkie ZWB - łatwo
Dostępne dla początkujących pod opieką wprawnych Duże zbiorniki wodne. Rzeki o szybkim nurcie. Małe regularne bystrza, ostre zakręty, mielizny i ławice. Duża ilość przeszkód wymagających dokładnego manewrowania. Jar Raduni, Wierzyca za Kolinczem, Jezioro Śniardwy ZWC - nieco trudno
Dostępne dla początkujących pod opieką wprawnych Rzeki górskie o znacznym prądzie, rzadko występujące duże kamienie, bystrza o szerokich przejściach, fale regularne, częste przemiały. Trudności wynikające z charakteru koryta rzeki są łatwe do rozpoznania. Dunajec, Biała Głuchołaska, Łupawa za Kozinem WW I - umiarkowanie trudno
Dostępne tylko dla wprawnych Rzeki górskie o szybkim prądzie z podwodnymi skałami i głazami, pojawiają się małe progi z regularnymi odwojami i duże fale. Dzika Orlica, Biała Lądecka do Radochowa. WW II - dość trudno
Dostępne tylko dla wprawnych Rzeki górskie o silnym nurcie z dużymi falami, częste małe odwoje, małe progi, nieduże szachownice. Wprawni mogą płynąć z marszu bez asekuracji z lądu. Sękówka, Białka Tatrzańska koło Jurgowa WW III - trudno
Dostępne tylko dla wprawnych Rzeki górskie o bardzo silnym nurcie, duże, często nieregularne fale, występują nieregularne i skośne odwoje, szachownice z dużych kamieni przesłaniają dalszą trasę. Trudności z zatrzymaniem się. Wymagane na pewnych odcinkach rozpoznanie i asekuracja z brzegu. Kamienna poniżej Szklarskiej Poręby WW IV - bardzo trudno
Dostępne tylko dla bardzo wprawnych Rzeki górskie o bardzo szybkim nurcie, duże progi, silne nieregularne odwoje, wysokie nieregularne fale. Bardzo duże spadki, bardzo duże trudności z zatrzymaniem się. Spływ niebezpieczny. Rozpoznanie z lądu i asekuracja konieczne. Kamienna bezpośrednio powyżej Szklarskiej Poręby WW V - nadzwyczaj trudno
Dostępne tylko dla bardzo wprawnych Przepłynięcie na granicy ludzkich możliwości nawet przez kajakarzy posiadających bardzo wysokie możliwości techniczne.   WW VI - skrajnie trudno

Przy stopniach trudności stosuje się również symbole „+” oraz „-”, podnoszące albo obniżające stopień trudności o około 1/3.

Zasadniczo rzeki nizinne mogą być pokonywane na każdym sprzęcie.

Rzeki górskie o trudności do WW II również mogą być pokonywane na każdym sprzęcie pod warunkiem, że są to rzeki zasobne w wodę, a kajaki są obsadzone przez doświadczonych kajakarzy.

Małe rzeczki, aczkolwiek stosuje się do nich tą samą skalę trudności, wymagają od trudności WW - I raczej kajaków jednoosobowych, w przypadku skalistego dna i wąskich przejść lepiej pokonywać je kajakiem z polietylenu - istnieje mniejsze ryzyko uszkodzenia sprzętu. W związku z tym, że tą samą skalę trudności wód górskich (WW - White Water) stosuje się do rzek małych jak i dużych.

Pamiętać należy, że wyższa ocena w skali trudności małej rzeki oznacza z reguły konieczność pokonywania większej liczby progów przy wzrastającym spadku koryta, zaś wyższa ocena w skali trudności dużej rzeki oznacza konieczność zmierzenia się z masami wody oddziaływującymi na kajak i wciskającymi go pod powierzchnię.

Autor: Tomasz Andrzej Krajewski

Opracowano na podstawie: J. Starzyński, Tao Kajaka, Warszawa 2000; L. Mazur, Locja kajakowa, Warszawa 1995; Z. Wrześniowski, M. Sperski, Kajakiem po wodach Pomorza Zachodniego, Część pn. i wsch., Warszawa 1971.